β…και τα προβλήματα που εξακολουθεί να αντιμετωπίζει

Βενεζουέλα 1999-…

β.Τα προβλήματα που εξακολουθεί να αντιμετωπίζει η οικονομική πολιτική του Chavez

Φυσικά το σπουδαίο αυτό πείραμα, δεν μπορεί παρά να έχει και πολλά προβλήματα. Τα οποία τα μμε παγκοσμίως, αλλά και μέσα στην Βενεζουέλα –κατεχόμενα από τις ελίτ- μεγαλοποιούν όποτε υποπέσει στην αντίληψή τους οτιδήποτε αρνητικό, λασπολογώντας ασυστόλως. Αποσιωπούν όλα τα σημαντικά νούμερα, και με το παραμικρό αρνητικό μέγεθος που παρουσιάζεται (π.χ. αύξηση του πληθωρισμού) δώστου ρεπορτάζ και αναλύσεις. Τα παραδείγματα σχεδόν καθημερινά: ελάχιστες ώρες μετά συνήθως αποκαλύπτεται η «σκευωρία» και τα «χαλκευμένα» δημοσιεύματα…Ας κοιτάξουν να ιδιωτικοποιήσουν τα «κολοσσιαία χρηματοπιστωτικά τους ιδρύματα» μην πάθουν νέο 1929 λέω εγώ και ας αφήσουν την Λατινική Αμερική στην ησυχία της.

Οι Βορειοαμερικάνοι και τα παιδιά τους, βλέποντας ότι χάνουν το παιχνίδι με το πετρέλαιο και την βιομηχανία, προσπάθησαν να φέρουν την κυβέρνηση Chavez σε δύσκολη θέση χτυπώντας την χώρα σε ένα από τα πιο αδύνατα σημεία της, τον εισαγόμενο πληθωρισμό. Ένας από τους τομείς που χτύπησαν ήταν η παραγωγή τροφίμων. Το φαινόμενο της αύξησης του πληθωρισμού με κύρια αιτία την εισαγωγή τροφίμων είναι παγκόσμιο φαινόμενο βέβαια (ΗΠΑ, Αυστραλία, κλπ.) αλλά στην Βενεζουέλα είναι πραγματική μαχαιριά, αφού η χώρα δεν είναι ούτε στοιχειωδώς αυτάρκης στον τομέα…Μείωση παραγωγής και διανομής, αύξηση γραφειοκρατικών δυσχερειών και δασμών από τους μεγάλους παραγωγείς τροφίμων είχαν ως αποτέλεσμα (εκτός φυσικά από το δικό τους θησαύρισμα) και αύξηση στον πληθωρισμό της χώρας. Πολλές καπιταλιστικές εταιρίες στράφηκαν από τα τρόφιμα σε άλλα είδη επενδύσεων, όπως είδη πολυτελείας, μεσιτικά, κτλ. Ο «έλεγχος επί των τιμών» στον οποίο προχώρησε η κυβέρνηση οδηγεί σε «συμπίεση των κερδών» προειδοποιούσαν. Αποτέλεσμα η αύξηση του πληθωρισμού, από 14 σε 25%, που θεωρείται από πολλούς μία από τις βασικές, αν όχι η βασική αιτία για την αποχή στο Δημοψήφισμα του Δεκεμβρίου του 2007, αλλά και της αδυναμίας του Chavez να προσελκύσει αρκετούς μεσαίου εισοδήματος κεντρώους υποστηρικτές οι οποίοι δεν έβλεπαν την κυβέρνηση του με κακό μάτι. Επιπλέον στο θέμα του πληθωρισμού επικεντρώνονται και οι επικρίσεις της αντιπολίτευσης αλλά και τμήματος της άκρας αριστεράς.

Εκτός του πληθωρισμού, άλλο μεγάλο πρόβλημα που έχει να αντιμετωπίσει η κυβέρνηση Chavez και σε πολλές περιπτώσεις δεν το έχει ακόμα καταφέρει είναι η υπογραφή συλλογικών συμβάσεων σε διάφορους εργασιακούς κλάδους, σε μία χώρα όπου η έννοια συλλογική σύμβαση εργασίας ήταν σχεδόν άγνωστη. Η αντίδραση που βρίσκει η κυβέρνηση από τους κατέχοντες είναι όπως αναμενόταν μεγάλη. Επιπλέον αρκετά από τα άτομα που στελέχωναν ή στελεχώνουν την κυβέρνηση απετέλεσαν μπούμερανγκ με μεγαλύτερο παράδειγμα των πρώην Υπουργό Εργασίας José Ramón Rivero, έναν «Υπουργό του Κεφαλαίου» όπως τον αποκαλούσαν συχνά. Ο Rivero συμπεριφερόταν λες και τίποτα δεν είχε αλλάξει από τα προηγούμενα δεξιά καθεστώτα: άγρια-σε αρκετές περιπτώσεις- καταστολή απεργιακών κινητοποιήσεων και υποστήριξη των κεφαλαιούχων..! Η σταγόνα που ξεχείλισε το ποτήρι για τον Rivero ήταν η περίπτωση της εταιρίας SIDOR. Η κυβέρνηση τελικά προχώρησε σε εθνικοποίησή της και αποπομπή του Rivero, αλλά πιθανώς η ζημιά έχει γίνει…

Όσον αφορά την διαχείριση των εταιριών από τους ίδιους τους εργάτες, μέσω συμβουλίων, μπορούμε να δούμε το ποτήρι μισογεμάτο ή μισοάδειο: προχωρά με συνέπεια και σταθερότητα, αλλά με τους ρυθμούς παραγωγικότητας να μην έχουν φτάσει στα επιθυμητά επίπεδα και αρκετά από τα βασικά προβλήματα διαχείρισης να μην έχουν επιλυθεί. Σε πολλές περιπτώσεις διαπιστώθηκε βέβαια και ανεπάρκεια προσώπων…Είτε ως μάνατζερ, είτε ως διευθυντές, είτε ως μέλη εργατικών συμβουλίων. Και το πρόβλημα αυτό πρέπει να είναι αρκετά έντονο. Το 80% των εργαζομένων παραμένουν εκτός συνδικάτων, καθώς αυτά –ανεξαρτήτως αν υποστηρίζουν την κυβέρνηση ή την αντιπολίτευση- έχουν όχι μόνο να αντιμετωπίσουν το ένα το άλλο, αλλά και τις εσωτερικές έριδες. Όταν όμως η κυβέρνηση προχώρησε σε άμεσες παρεμβάσεις στις Techint Sidor (ατσάλι) και CEMEX (τσιμέντο) θεωρήθηκε ότι συσπείρωσε γύρω της μεγάλο μέρος ουδέτερων μέχρι εκείνη την στιγμή εργαζομένων. Δεν πρέπει άλλωστε να ξεχνάμε ότι ο Chavez, όταν κέρδισε τις πρώτες εκλογές θεωρούταν ένας μετριοπαθής σοσιαλδημοκράτης. Η Βενεζουέλα ήταν από τις ελάχιστες χώρες της περιοχής με ελάχιστους δημοκρατικούς αγώνες παραδομένη στον συντηρητισμό.

Προβλήματα τόσο από νομικής όσο και από ηθικής απόψεως υπάρχει στην διαδικασία απαλλοτριώσεων, έστω και αν ο Chavez είναι ο πιο αποφασισμένος όλων να την προχωρήσει: και άλλοι πρόεδροι της Βενεζουέλας στο παρελθόν, προσπάθησαν να προχωρήσουν σε αναδιανομές γης, σπάζοντας το κεφάλι τους μπροστά στους μεγαλοϊδιοκτήτες, όπως ο Carlos Andres Perez στα 70ς. Η αγροτική παραγωγή βρίσκεται όπως και στα 70ς σε πολύ χαμηλά επίπεδα με αποτέλεσμα να είναι μακρινή ακόμα η «αυτάρκεια» σε τρόφιμα. Υπάρχουν όμως και πιο εξειδικευμένα προβλήματα: ο ίδιος ο Chavez είχε απευθυνθεί έξαλλος σε αγρότες την άνοιξη. Η κυβέρνηση τους είχε παραχωρήσει γαιές και δάνεια για να τις καλλιεργήσουν και αυτοί μετέτρεπαν τα δάνεια σε πολυτελείς κατοικίες ή έκαναν…dolce vita! Μιλάμε για Λατινική Αμερική μην το ξεχνάτε. Κάτι τέτοιο έγινε και με μεγαλοκτηματίες με τους οποίους είχε συμφωνήσει η κυβέρνηση: έστρεψαν αλλού τις επενδύσεις τους, φοβούμενοι πιθανώς την «Αγροτική Μεταρρύθμιση» που πλανιόταν σαν μπαμπούλας πάνω από τα κεφάλια τους. Η κυβέρνηση έχει στόχο να προχωρήσει και ο συντονισμός των πολλών μικρών εκτάσεων και των μικροϊδιοκτητών τους (που ιδέα δεν έχουν για παράδειγμα από λογιστικά βιβλία) από μεγαλύτερες ενώσεις οι οποίες θα μπορούν να τους συντονίσουν και να τους οργανώσουν καλύτερα. Αν υπήρξε ένα ζήτημα που ο Chavez δεν έχει διαχειριστεί καλά, τότε αυτό είναι αναμφίβολα η αγροτική μεταρρύθμιση. Σύμφωνα μάλιστα με τον James Petras «αν υπήρξε κάποιος λόγος που ο Chavez έχασε το δημοψήφισμα του Δεκεμβρίου, αυτός ήταν το Υπουργείο Γεωργίας».

«Όταν πήγα στην Βενεζουέλα για να διαπιστώσω από κοντά τι γίνεται διαπίστωσα ότι η κατάσταση ήταν πολύ πιο μπερδεμένη από το επιτυχημένο σοσιαλιστικό πείραμα που επαγγέλλεται η αριστερά ή την κυβέρνηση ενός αυταρχικού λαϊκισμού για την οποία μίλαγαν τα μμε στις ΗΠΑ…» λέει ο George CiccarielloMaher. «Μιλάμε για μια “πάλη”, θα την έλεγα καλύτερα “μάχη». Ο Maher συμφωνεί με τον Steve Elner που στο βιβλίο του Rethinking Venezuelan Politics: Class, Conflict, and the Chávez Phenomenon διαχωρίζει την πολιτική Chavez σε τρείς περιόδους: 1.την μετριοπαθή (1999-2000), 2.την περίοδο εναντίον του φιλελευθερισμού (2001-2004) και 3.την περίοδο του «νέου οικονομικού μοντέλου» (2004-2006). Η επόμενη περίοδος από το 2006 και μετά δεν μπορεί ακόμα να χαρακτηριστεί σαφώς, αλλά αν έχει ένα κύριο χαρακτηριστικό κατά τον Maher, είναι η άνοδος της «δεξιάς εκ των έσω» (derecha endógena) για την οποία κατηγορεί την κυβέρνηση η άκρα αριστερά. «Πρέπει να συνεχιστεί η διαλεκτική της σύγκρουσης από την στιγμή που χρειάζεται να συνεχιστεί η ριζοσπαστικοποίηση της επανάστασης» υπογραμμίζει ο Maher.

Δεν λείπουν άλλωστε γενικά οι φωνές που κάνουν λόγο για υπερβολική χαλάρωση των Chavistas μετά το 2006. Οικονομικά πάντως μόνο χαλαροί δεν φαίνονται:

Ο πληθωρισμός άρχισε από τις αρχές του 2008 να σημειώνει μείωση (2,1%).

Οι εθνικοποιήσεις πήραν μαζική μορφή από το 2007 και όχι πιο πριν. Τον Αύγουστο μάλιστα (…τώρα) το κράτος έβαλε μπρος τα νομοσχέδια για τον έλεγχο της Κεντρικής Τράπεζας της Βενεζουέλας (colpo grosso σύμφωνα με τους βορειομερικανούς), στο 90% της συνολικής παραγωγής τσιμέντου, ενώ στις αρχές Σεπτέμβρη πέρασε στα χέρια του Caracas ο πλήρης έλεγχος της διανομής καυσίμων.

Επιπλέον τα νέα προγράμματα πετρελαϊκής παραγωγής στοχεύουν στην παραγωγή (άμεσα μάλιστα) δευτερογενών και τριτογενών προϊόντων του πετρελαίου, αποστερώντας τους βορειοαμερικανούς και τους φίλους τους, από την καραμέλα ότι «μια ζωή θα πουλάτε πρωτογενή προϊόντα πετρελαίου»…

Για την αντιμετώπιση της μάστιγας του πληθωρισμού η κυβέρνηση έχει ήδη ξεκινήσει το πρόγραμμα με στόχο την αυτάρκεια στον τομέα των τροφίμων – με αμφίβολα πάντως μέχρι στιγμής αποτελέσματα. Οι ΗΠΑ και οι φίλοι τους χαμογελούν χαιρέκακα: «ο Chavez δεν θα μπορεί να κάνει δωράκια στον λαό του για πολύ καιρό ακόμα…» λένε. Παρά τα όποια προβλήματα όμως, τα μεγάλα κόλπα (το πετρέλαιο και η όποια βαριά βιομηχανία) βρίσκονται στα χέρια του Presidente!

Το ξέρουν και θα τον χτυπήσουν αλλού ενόψει και των δημοτικών εκλογών του Νοέμβρη.

Προτείνω και δύο εξαιρετικά κείμενα στα αγγλικά απ’ όπου και πολλές πληροφορίες του παρόντος κειμένου:

Venezuela : Democracy, Socialism and Imperialism, by Prof. James Petras

http://www.globalresearch.ca/index.php?context=va&aid=8711

Venezuela from Below, by Jeffrey Weber and Goerge Ciccariello-Maher – MRZine

http://www.venezuelanalysis.com/analysis/3797

Advertisements

Χωρίς σχόλια to “β…και τα προβλήματα που εξακολουθεί να αντιμετωπίζει”

Σχολιάστε

Συνδεθείτε για να δημοσιεύσετε το σχόλιο σας:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s